Τι είναι η μανιοκατάθλιψη (διπολική διαταραχή);

“Μανιοκατάθλιψη” είναι ο παλαιότερος όρος αυτού που σήμερα ονομάζουμε “Διπολική διαταραχή”. Πρόκειται για μία διαταραχή της διάθεσης που χαρακτηρίζεται από περιόδους υπερδραστηριότητας με υπερβολικά ανεβασμένη διάθεση (ο πάσχων δεν κοιμάται, μιλάει πολύ γρήγορα, οι σκέψεις του τρέχουν, ξοδεύει υπερβολικά, εμφανίζει σεξουαλική υπερδραστηριότητα κ.λπ.), οι οποίες εναλλάσσονται με απολύτως αντίθετες περιόδους έντονης απελπισίας και θλίψης.

Στην διαταραχή αυτή, η μείζων καταθλιπτική διαταραχή εναλλάσσεται με μανία, η οποία μπορεί να διαρκεί μέρες ή βδομάδες, ενώ υπάρχουν περιπτώσεις όπου ανάμεσα στις περιόδους μανίας και κατάθλιψης μπορεί να μεσολαβούν μεσοδιαστήματα ύφεσης τα οποία ονομάζουμε νορμοθυμία. Το άτομο κυμαίνεται από τον ένα πέπλο της διαταραχής (κατάθλιψη), στον άλλο (μανία), με γρήγορες και απρόβλεπτες εναλλαγές. Ακριβώς λόγω αυτής της εναλλαγής της ονομάστηκε η διαταραχή διπολική.

Είναι λάθος να συγχέουμε την διαταραχή αυτή με την ανικανότητα του ατόμου να ρυθμίσει τις αντιδράσεις του, καθώς πρόκειται για μία πάθηση, η οποία σχετίζεται κυρίως με τον εγκέφαλο και τις λειτουργίες του και όχι με κάποια αδυναμία συντονισμού του ατόμου.

Τύποι διπολικής διαταραχής

Ο τρόπος εμφάνισης της διπολικής διαταραχής διαφέρει από άτομο σε άτομο, καθώς είναι πιθανό κάποιος να εμφανίζει μόνο επεισόδια μανίας ή μόνο κατάθλιψης. Ορισμένοι απεγκλωβίζονται γρήγορα από την μία ή την άλλη κατάσταση, εναλλάσσοντας τα δύο παραπάνω συμπτώματα.

Τυπικά διαχωρίζεται σε δύο τύπους:

Διπολική διαταραχή τύπου Ι: χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση μανιακών επεισοδίων με ή χωρίς ένα μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο. Διπολική διαταραχή τύπου ΙΙ: χαρακτηρίζεται από τουλάχιστον ένα καταθλιπτικό επεισόδιο, με ή χωρίς ένα υπομανιακό επεισόδιο.

Ποια είναι τα συμπτώματα της διπολικής διαταραχής;

  • Υπερβολικά «καλό» κέφι
  • Ευερεθιστότητα
  • Μειωμένη ανάγκη για ύπνο
  • Αυξημένη ενέργεια και δραστηριότητα
  • Πολυλογία, υπερκινητικότητα και υπερβολική σεξουαλικότητα
  • Σκέψεις ανταγωνιστικές
  • Διαταραγμένη ικανότητα στη λήψη αποφάσεων
    Μεγαλομανία

  • Ευκολία στη διάσπαση της προσοχής

Ποιος προσβάλλεται από την διπολικότητα;

Δυστυχώς, η μανιοκατάθλιψη δεν κάνει διαχωρισμούς και εξαιρέσεις ως προς τις πληθυσμιακές ομάδες. Έτσι, γυναίκες, άνδρες και παιδιά, μπορούν να διαγνωστούν με διπολικότητα κάποια στιγμή της ζωής τους.

Παρόλα αυτά, μπορούμε να διαχωρίσουμε κάποιες από τις πιο ευάλωτες ομάδες:

1.Το οικογενειακό ιστορικό είναι το πρώτο στοιχείο το οποίο μπορεί να χτυπήσει το καμπανάκι του κινδύνου. Αν κάποιο μέλος της οικογένειάς σας είχε εκδηλώσει διπολική διαταραχή, διατρέχετε και εσείς κίνδυνο

2.Έντονα στρεσογόνες καταστάσεις, όπως ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου, ένα ανεπιθύμητο διαζύγιο ή καταστάσεις που εγείρουν έντονα συναισθήματα, μπορούν εύκολα να ωθήσουν κάποιον σε ξέσπασμα επεισοδίου διπολικότητας

3.Η κατάχρηση ουσιών και αλκοόλ, σε συνεχόμενες δόσεις και πολλά χρόνια, μπορεί να οδηγήσει σε διπολική διαταραχή.

Διπολική Διαταραχή και Αντιμετώπιση

Συμπληρωματικά με τη φαρμακευτική αγωγή σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση της διπολικής διαταραχής έχει και η ψυχοθεραπευτική παρέμβαση. Η διάρκεια η συχνότητα αλλά και ο τύπος της ψυχοθεραπείας εξαρτάται από τις ανάγκες του ατόμου. Οι πιο γνωστές ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις στη διπολική διαταραχή είναι:

    • Η γνωσιακή ψυχοθεραπεία όπου ο ασθενής με την καθοδήγηση του ψυχολόγου μαθαίνει να τροποποιεί τις δυσλειτουργικές σκέψεις που τον εμποδίζουν και να τις αντικαθιστά με πιο λειτουργικές

 

  • Οικογενειακή συστημική ψυχοθεραπεία όπου το σύστημα της οικογένειας μαθαίνει με ποιο τρόπο έχει συμβάλλει στην εμφάνιση του συμπτώματος και καλείται να αναζητήσει, σα σύνολο, ένα διαφορετικό τρόπο λειτουργίας.

Μέσα στους τρόπους αντιμετώπισης της διπολικής διαταραχής ουσιαστικό ρόλο έχει και η ψυχοεκπαίδευση, μέσα από την οποία τόσο η οικογένεια όσο και το ίδιο το άτομο καλείται να κατανοήσει τη νόσο, τη συμπτωματολογία της και τον καλύτερο τρόπο διαχείρισης της.

Συχνές ερωτήσεις

Θα νιώσω ποτέ καλύτερα ή όλη μου η ζωή θα κυλάει στον ίδιο ρυθμό;

Η απάντηση σε αυτήν την ερώτηση είναι δύσκολη, καθώς ο ίδιος ο ασθενής βοηθάει τον εαυτό του, ώστε σε κάθε ανεξέλεγκτη εκδήλωση να μπορεί να ελέγχει την νόσο. Ίαση στην διπολικότητα δεν υπάρχει, παρόλα αυτά μία αποτελεσματική θεραπεία μπορεί να προσφέρει στο άτομο ένα καλό επίπεδο ζωής μέχρι και την δημιουργία οικογένειας. Εξάλλου, κάποιος μπορεί να μην εμφανίσει κανένα επεισόδιο μανίας ή κατάθλιψης για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Θα χρειαστεί να μπω σε νοσοκομείο;

Η μανιοκατάθλιψη είναι μία νόσος, η οποία κατά βάση αντιμετωπίζεται ομαλά από το ίδιο το άτομο από την πρώτη στιγμή της διάγνωσής της. Αν τα επεισόδια μανίας και κατάθλιψης είναι έντονα, μπορεί να καταστήσουν το άτομο ανίκανο να καταφέρει να ηρεμήσει. Τότε μπορεί να χρειαστεί να νοσηλευτεί για να ανακτήσει τον έλεγχο της κατάστασής του.

Πρέπει να το κρύβω ότι έχω διπολική διαταραχή;

Εξαρτάται από τον χαρακτήρα σας και την ιδιοσυγκρασία σας. Αν βρίσκεστε στο ξεκίνημα μίας σχέσης, τότε η απόφαση είναι δική σας σχετικά με τον χρόνο που θα το αποκαλύψετε. Όσον αφορά την οικογένεια σας, τα πράγματα είναι πιο ξεκάθαρα, καθώς πρέπει να γνωρίζουν όλα όσα σας απασχολούν και σκέφτεστε. Ο οικογενειακός περίγυρος είναι και αυτός που μπορεί να σας δώσει την κατάλληλη υποστήριξη και βοήθεια.

Υπάρχουν tips που θα με κάνουν να αισθανθώ καλύτερα;

Ναι. Μπορείτε να ακολουθήσετε τις παρακάτω συμβουλές:

1.Διασφαλίστε ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου και ακολουθήστε το

2.Διαμορφώστε έτσι τις δραστηριότητές σας, ώστε να τις ακολουθείτε αβίαστα

3.Αποφύγετε ολοκληρωτικά την αλόγιστη χρήση αλκοόλ και το κάπνισμα

4.Μιλήστε στην οικογένειά σας για ό,τι σας απασχολεί και νιώθετε

5.Διαβάστε βιβλία και έρευνες για την διπολική διαταραχή. Έτσι θα μπορείτε να αναγνωρίζετε τα σημάδια της μανίας και της κατάθλιψης, κάθε φορά.